Prijsstijging zwakt af

De stijging van de prijzen van bestaande koopwoningen is in het derde kwartaal verder afgevlakt. De prijsstijging kwam uit op 3,4%, blijkt uit berichtgeving van het FD. De woningmarkt vertoont daarmee een ander tempo dan bij een sterkere prijsstijging, maar de cijfers geven op zichzelf geen uitsluitsel over de ontwikkeling van afzonderlijke regio’s of woningtypen.

Tegelijkertijd hebben Nederlandse huizenbezitters gezamenlijk bijna €700 miljard aan overwaarde. Dat bedrag onderstreept hoeveel woningvermogen er bij eigenaren is opgebouwd. Overwaarde is echter niet hetzelfde als direct beschikbaar geld: De waarde zit vast in de woning zolang die niet wordt verkocht of anderszins wordt benut.

Voor beleggers en huishoudens zijn de twee signalen relevant naast elkaar. De prijsstijging van bestaande woningen vlakt af, terwijl de gezamenlijke overwaarde omvangrijk blijft. De beschikbare berichtgeving biedt geen verdere uitsplitsing van die overwaarde of een verklaring voor de afzwakkende prijsontwikkeling.

Hogere lasten in zicht

Voor bijna een miljoen huishoudens wordt de hypotheek duurder, meldde de NOS op basis van informatie van De Nederlandsche Bank. De berichtgeving maakt duidelijk dat een grote groep met hogere hypotheeklasten te maken krijgt. Hoe hoog die lasten voor individuele huishoudens uitvallen, blijkt niet uit de aangeleverde informatie.

De combinatie van een afvlakkende prijsstijging en hogere hypotheeklasten vraagt om een onderscheid tussen woningwaarde en betaalbaarheid. Een eigenaar kan overwaarde hebben en toch geconfronteerd worden met hogere maandlasten. De beschikbare cijfers maken niet duidelijk hoe de gevolgen verdeeld zijn over huishoudens, noch in hoeverre zij die lasten kunnen opvangen.

Voor de woningmarkt als geheel geven de berichten dus geen eenduidig beeld. De opgebouwde overwaarde is groot, maar zegt niet automatisch iets over de financiële ruimte van huishoudens op korte termijn. Tegelijkertijd is de prijsstijging van bestaande koopwoningen niet verdwenen: Zij is volgens het FD verder teruggelopen tot 3,4% in het derde kwartaal.

Verkoopgolf op huurmarkt

Ook de huurmarkt verandert. NU.nl berichtte over een verkoopgolf van huurwoningen en benadrukte dat die meer oorzaken heeft dan alleen de nieuwe huurwet. De beschikbare informatie noemt geen volledige lijst van die oorzaken en geeft geen cijfers over de omvang van de verkopen.

Dat maakt het te vroeg om de verkoopgolf uitsluitend aan regelgeving toe te schrijven. De berichtgeving wijst juist op meerdere factoren, zonder in de aangeleverde tekst te specificeren welk gewicht iedere factor heeft. Voor beleggers in huurwoningen is daarmee vooral duidelijk dat de beweging niet met één verklaring kan worden samengevat.

Samen schetsen de berichten een woningmarkt met uiteenlopende signalen: Koopprijzen stijgen minder hard, huizenbezitters hebben veel overwaarde, hypotheeklasten nemen voor een grote groep toe en huurwoningen worden verkocht. Hoe die ontwikkelingen elkaar beïnvloeden, valt op basis van de beschikbare informatie niet vast te stellen.