De olieprijs kwam onder druk te staan nadat Donald Trump sprak over een mogelijk bestand rond energievoorzieningen tussen Rusland en Oekraïne. Ook zijn aankondiging dat Rusland diesel aan de Verenigde Staten en andere markten zou leveren, voedde de verwachting van extra aanbod. Maar de ontspanning op de markt is broos: Aanvallen en zorgen over het aanvullen van voorraden blijven wijzen op kwetsbaarheden in de energievoorziening.

Hoop op extra aanbod

Reuters meldde dat olieprijzen daalden door de hoop dat een bestand tussen Rusland en Oekraïne de toevoer van energieproducten kan ondersteunen. Trumps opmerkingen over een ‘energiebestand’ en Russische dieselleveringen versterkten die verwachting. De markt reageerde daarmee op de mogelijkheid van meer beschikbaar aanbod, niet op een garantie dat de leveringen al plaatsvinden of dat een bestand is bereikt.

De aankondiging over diesel leidde ook tot politieke spanningen. De Oekraïense president Volodymyr Zelenskiy noemde het toestaan van Russische dieselverkoop aan de Verenigde Staten volgens Reuters een investering in de oorlog. Reuters berichtte daarnaast dat Trump opriep Zelenskiy te vervangen, in een conflict over de dieseldeal. De mogelijke handelsstroom staat dus niet los van de geopolitieke strijd rond Rusland en Oekraïne.

Voor de oliemarkt is vooral van belang of aangekondigde leveringen daadwerkelijk tot extra beschikbaarheid leiden. De beschikbare berichtgeving maakt niet duidelijk hoeveel diesel Rusland zou leveren, wanneer dat precies gebeurt of welk effect het op de totale markt kan hebben. De prijsreactie weerspiegelt daarom vooral veranderde verwachtingen.

Voorraden herstellen kost tijd

Tegelijkertijd waarschuwde de topman van Saudi Aramco dat het aanvullen van de wereldwijde olievoorraden mogelijk twee jaar kan duren. Dat onderstreept dat een tijdelijke verbetering van de aanvoer niet automatisch betekent dat de markt snel weer over ruime buffers beschikt. Voorraden spelen juist een belangrijke rol wanneer productie of transport wordt verstoord.

De kwetsbaarheid van het aanbod kwam ook naar voren in het nieuws over aanvallen in de Golfregio. Reuters meldde dat veel aandelenmarkten in de Golf in het rood stonden na een aanval op de luchthaven van Riyad. Dat bericht gaat niet rechtstreeks over een verandering in de olieproductie, maar laat wel zien hoe gebeurtenissen in de regio de financiële markten kunnen raken.

De combinatie van mogelijke extra leveringen en aanhoudende risico’s maakt het beeld dubbelzinnig. Hoop op een bestand kan de vrees voor verstoringen temperen, terwijl aanvallen en een traag herstel van voorraden de gevoeligheid voor nieuwe schokken benadrukken.

Diesel krijgt extra aandacht

De dieselmarkt staat nadrukkelijk in de belangstelling. Het Internationaal Energieagentschap riep landen op te kijken naar de mogelijkheid extra diesel vrij te geven. Die oproep wijst op zorgen over de beschikbaarheid van de brandstof, maar de berichtgeving zegt niet dat landen daadwerkelijk voorraden hebben vrijgegeven.

Tegen die achtergrond krijgt Trumps aankondiging over Russische diesel extra gewicht. Mogelijke leveringen kunnen de beschikbaarheid verruimen, maar het blijft onzeker hoe snel en in welke omvang dat gebeurt. Ook de politieke weerstand van Oekraïne kan de discussie over de deal beïnvloeden.

De spanningen rond diesel raken bovendien aan de bredere discussie over brandstofprijzen. NU.nl meldde dat de benzineprijs opnieuw een record bereikte en op hetzelfde niveau lag als de dieselprijs. Dat maakt de impact van ontwikkelingen op de brandstofmarkt direct voelbaar voor consumenten, al volgt uit de berichtgeving niet dat de aangekondigde Russische leveringen de prijzen zullen verlagen.

Raffinaderijen en productieplannen

De aandacht voor energiezekerheid beperkt zich niet tot handel en voorraden. NOS beschreef hoe overheden olieraffinaderijen koesteren vanwege hoge brandstofprijzen. Raffinagecapaciteit is daarmee een onderdeel van de bredere voorzieningsketen: Ruwe olie moet ook worden verwerkt tot producten als benzine en diesel.

In Indonesië moeten voormalige koloniale olievelden volgens Het Financieele Dagblad bijdragen aan een doel van een miljoen vaten olie per dag. Dat is een productieambitie, geen bewijs dat die hoeveelheid al wordt gehaald. Samen met de oproep om dieselvoorraden te bekijken laat het zien dat overheden en marktpartijen op verschillende manieren naar extra zekerheid zoeken.

Voorlopig staan twee krachten tegenover elkaar. Verwachtingen van een bestand en extra Russische diesel drukken op de olieprijs, terwijl geopolitieke risico’s en de tijd die nodig is om voorraden aan te vullen de aanbodzekerheid onder druk houden. De markt krijgt daarmee verlichting in het vooruitzicht, maar nog geen zekerheid dat de kwetsbaarheid is verdwenen.